Yazı Detayı
04 Ağustos 2019 - Pazar 02:19 Bu yazı 41 kez okundu
 
MEVSİMLİK İŞÇİLER
Gökhan DEMİRALP
batmanhalkinsesigazetesi@hotmail.com
 
 

Doğu illerinde hiç toprağa sahip olmayan ya da sahip olduğu toprak kendisini geçindirmeye yetmeyen binlerce mevsimlik işçi emekçisi var. Bunlardan bir kısmı başkalarının topraklarında ortakçılık usulleriyle tarımsal üretim yaparken, önemli bir kısmı da özel kişilere ait tarım işletmelerinde ücret karşılığı çalışmaktadır.

Her yıl, tarla ve bahçe sahiplerinin içinde bulunduğu ve işçilerin hiçbir söz hakkının olmadığı bir komisyon, işçilerin ücretlerini belirliyor. Komisyona, ücretlerin esas muhatabı olan işçiler alınmıyor. Kendi aralarında toplanarak, mevsimlik işçilerin alacakları ücreti tespit eden işverenler, böylelikle işçilerin daha çok sömürüleceği bir ücret belirliyorlar.

Özellikle işe giden mevsimlik işçilerinin ulaşımının insanlık onuruna ve trafik kurallarına uygun olmayan bir şekilde yapılıyor. Kamyonlar ve minibüslerle  adeta istiflenerek nakilleri yapılıyor. Bu nakillerde yoğun trafik kazaları eksik olmuyor. Ve kazalar, onlarca işçinin yaşamını yitirmesine neden oluyor.

Yazın gelmesiyle mevsimlik işçiler yollara düşüyor. pamuk, fındık, çay, domates tarlalarına giden işçilerin çilesi bitmiyor. Trafik kazası, çalışırken yakalandıkları ölümcül hastalıklar, tükenen ömürler, erken çürüyen bedenler… Mevsimlik işçiler çoğu zaman yollarda trafik kazalarında hayatlarını kaybediyorlar.

Doğu ve Güneydoğu Bölgelerinde Bulunan Batman, Diyarbakır, Siirt, Mardin, Muş, Van, Kars, Şırnak ve Şanlıurfa’daki Kürt  aileleri ihtiyaç ve işsizlikten dolayı çoluk çocuğuyla yönünü Akdeniz, Ege ve Karadeniz bölgelerinde domates, elma, portakal, zeytin, mapuk ve fındık toplayarak hayatlarını idame ettirmek için her yıl aileleriyle beraber mevsimlik işçi olarak yollara düşüp Türkiye şehirlerine geliyor. Mevsimlik işçi olarak en fazla Ordu ve Giresun illerine Batman’dan yüzlerce kişi çalışmaya gitmektirler.

Mevsimlik işçilerin gerçeği, yalnızca en ağır çalışma koşullarında, barınaksız, sosyal haklardan yoksun, elçi ve ustabaşı'ların patronlar-çiftlik sahipleriyle anlaşmalarına uymak zorunluluğu içinde ve düşük ücretle çalışmaları değildir. Onların en acımasız gerçeklerinden biri, genç-yaşlı; kadın-erkek; 'çoluk-çocuk' yollara düşmeleri, çoğunlukla yaşadıkları topraklardan uzaklarda, çok olumsuz coğrafi-sosyal koşullarda çalışmak zorunda kalmalarıdır.

Tütün, fındık, pamuk, kayısı toplayıcısı mevsimlik işçilerin kamyon kasalarına doluşarak yollara düştükleri, hemen her yıl yüzlercesinin trafik kazalarında öldüğü, binlercesinin sakatlandığı; çalışma mevsimi süresince ailelerin "aile boyu" işçileştiği, çocukların okula ya hiç gitmediği ya da çalışma zorunluluğu ihtiyacı nedeniyle okulu bıraktıkları, bu gerçeğin diğer yanıdır.

Mevsimlik işçilerin yükü gurbette bu gibi sorunlarla daha da ağırlaşıyor. Kadın işçiler sabahın erken ışığında kalkıp tarlalara giderek günde 14 saat soğan ve patates topluyor. Tarladaki işleri bitince de çadırlarına gidip ev işleri ve çocuklarıyla meşgul oluyorlar. Her yıl bu zahmeti çeken kadınlar gurbette çocuklara bakmak ve güvenliği olmayan işlerin onları bitkin kıldığını ifade etti.

Yoksul, topraksız, az topraklı aileler ve çocukları göç yollarını aşarak, 'börtü-böcek arasında' konaklayarak, temiz içme suyuna hasret, gün doğmadan işe koyularak günbatımına dek çalışmak zorunda kalarak yaşamlarını 'idame ettirmeye' çalışırlar.

 Çoğunun bebekleri bu ortamlarda büyür, bir kısım kadın bu koşullarda doğum yapar ve çalışmayı da bırakmazlar. Kendi deyişleriyle her yere gidip çalışmak zorundadırlar; fakirdirler, başka işleri de yoktur! Yevmiyeleri "kurtarmıyor" olsa da; işleri geçici, çalışma koşullarını patronlarının "merhameti" belirlese de çocuklarını toz-toprak ve çamur içinde bırakarak sabah altıdan akşam yediye dek çalışmak zorundadırlar. Bu süre içinde topladıkları ürünün türüyle değil miktarıyla ilgili olmak zorundadırlar. Pamuk, tütün zaten yenemez, ama fındığı, kayısıyı ağızlarına atmamalıdırlar. Yenecek her bir fındık, her bir kayısı tanesi patronlarının/çiftlik-bahçe sahiplerinin kaybı olacaktır!

Bu tür bir yaşamın önceden belirlenmiş kader olmadığını, göçmen-göçmen olmayan mevsimlik işçilerin bir kesimi de biliyorlar. Kentlerinde yeterli iş olanaklarının ve insanca yaşayabilecek bir gelirlerinin olması yollara düşmelerini, yollarda can vermelerini engelleyebilir, başka bölgelerdeki işçilere karşı ücret düşürücü yedek işgücü olarak kullanılmalarını ortadan tümüyle kaldırmasa da azaltabilir.

Çalışabilir iş olanakları ve geçimlerini sağlayacakları gelirlerinin olması durumunda çocuklarını okullarından almak zorunda kalmayacaklardır. Bebekleri çamur-toz-toprak içinde, sağlıksız koşullarda ve beslenme yetersizliği içinde büyümek zorunda kalmayacaklardır.

Batman’da olduğu gibi Doğunun bütün illerinden Batı illerine açılmak için götürülen aileler üzerinden büyük rant sağlayan bazı çavuş ve dayı başları yolculuk etmek için kiraladıkları minibüslerle kaça sigara getirerek çalıştıkları illerde satarak servetlerine servet katıyorlar. Diğer illeri bilmem ancak Batman’dan çalışmak için Karadeniz illerine fındık toplamaya giden mevsimlik işçilerin ifadelerine göre bir kısım çavuşlar Batman’dan kaç sigara getirerek gittikleri illerde satıyorlar.

Dayıbaşılık elçilik, çavuşluk kurumunun mevsimlik işçilerin ilişkilerini ve para alışverişini yürüttüğü, elinde tuttuğu güç nedeniyle sömürünün derinleşmesine ve emeğin bağımsızlaşamamasına neden olduğu gözlemlenmektedir. Mevsimlik işçiler  yetkililerin bu konuya el atmalarını istiyorlar.

Yöneticiler mevsimlik işçiler için neler yapabilir?  Yaşadıkları yerlerde sağlıklı barındırma olanakları sağlayabilirler. Ulaşım hizmetleri ve sağlık sorunlarının çözümü için yardımcı olabilirler. Çalışma koşullarını emek sömürüsünü engelleyebilirler. Ödemelerini elçi ve çavuşları üzerinden değil de iş sahibi kişilerin üzerinden verilmesi sağlanabilir.

Elçi veya  Dayıbaşı olarak adlandırılan bu aracılar işçinin sırtından geçinmektedir. Elçi, iş sahibi ile işçi arasında aracı görevini gören ve işçileri anlaştığı tüccarın işine götüren kişidir. Parasını her bir işçinin gündeliğinden -ücret belirleme komisyonu tarafından miktarı belirlenmiş bir kesinti yaparak alıyor.

Tarım alanındaki çalışma düzeninden, konaklama yerinin organizasyonuna, işverenle ücret pazarlığına kadar her şeyi elçi yürütür. Elçiler sürekli işçi temsilcisi muamelesi görürler, ancak gerçek anlamda işçilerin çıkarını savundukları çok az görülmüştür. Elçilik, işçilerin üzerinden geçimini sağlar, yani işçinin sömürülmesinden pay alır. İşçinin örgütlenmesinin, hakları için mücadele etmesinin önünde de bir engel oluştururlar.

 

 

 
 
 
Etiketler: MEVSİMLİK, İŞÇİLER,
Yorumlar
Diğer Yazılar
TAZİYE YEMEĞİ
BATMAN’LININ PARASI BATMAN’DA KALSIN
BATMAN´DA TEFECİLERE KİM ´DUR´ DİYECEK
BAYRAM GELMİŞ NEYİME!
AİLENİN ÖNEMİ
ŞİRKETLERİ DEĞİL, HALKI KURTARIN
HALKIMIZ VE MEMLEKETİMİZ KAZANSIN
YEREL SEÇİMLERE DOĞRU
MUHTARLIĞIN ÖNEMİ
10 OCAK “ÇALIŞAN GAZETECİLER GÜNÜ”
BİLİNÇLİ SEÇMENE ÖNEMLİ GÖREV
AK PARTİ’DE GÖZLER İL BAŞKANI VE İLÇE ADAYLARINDA
BELEDİYE BİR ŞEHRİN MİMARIDIR
HAYALİMDEKİ BAŞKAN PROFİLİ
İLÇE ADAYLARI KİMLER OLACAK?
ADAY KOLİKLER NERDE?
YEREL YÖNETİMLERDE ADAY BELİRLERKEN
HALKIN SESİ 6 YAŞINDA
DEVLETE İHANET EDENLERİN KARŞISINDA OLACAĞIZ
“ANDIMIZ” MESELESİ
MİLLİ EĞİTİMDE GERİYE DÖNÜŞ MÜ?
MÜDÜRLÜK PEŞİNDE KOŞANLARA GELSİN BU YAZI
YÖNETİCİLİKTE EN ÖNEMLİ KRİTER KİŞİLİKTİR?
NE OLACAK BU GENÇLİĞİN HALİ?
BÖLGE HASTANESİ’NİN BAŞARILI YÖNETİCİLERİ…
TRAFİK KURALLARINA UYALIM!
İLİMİZDE BÜROKRASİ YENİDEN ŞEKİLENECEK Mİ?
BELEDİYE BAŞKAN ADAYLIĞI ÜZERİNE…
YÜREKLERİ HİZMET İÇİN ATAN YÖNETİCİLER
AK PARTİ’DE İL BAŞKANI BEKLENTİSİ
GÜNDEM AK PARTİ İL BAŞKANLIĞI
24 HAZİRAN SEÇİMLERİNİN ARDINDAN
TRAFİK KURALLARINI İHLAL ETMEYELİM
SEÇİME 5 GÜN KALA
HALKIN İÇİNDEKİ İKİ ADAY ADAYIN PROFİLİ
ADAY ADAYI OLMAK YA DA OLMAMAK!
REEL HAYATIN NERESİNDEYİZ
BAHTI KARA BATMAN
EL ÖPME HASTALIĞI
UYUŞTURUCU İLE MÜCADELE DESTEKLENMELİDİR
KURUM YÖNETİCİLERİ
EKMEĞİNİ ÇÖPLÜKTE ARIYOR
BATMAN’DAKİ OTOPARK SORUNU
İŞTE DEVLET BUDUR
ESKİDEN AKRABALIĞIN VE DOSTLUĞUN BİR DEĞERİ VARDI
TRAFİK KÜLTÜRÜ
TÜRKİYE’NİN ORTAK DÜŞMANLARI DEVREDE
GÖREV BİLİNCİ
GENÇLİK VE AHLÂKÎ DEĞERLER
DİLENEN VE ÇALIŞAN ÇOCUKLARI
Havai fişek satışı yasaklansın
Bizim Gazete
Arşiv
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Haber Yazılımı